نقد و بررسی فیلم همنت| وایتی شاعرانه و اندوه‌بار از زندگی ویلیام شکسپیر

رویداد۲۴ | فیلم «همنت» (Hamnet) به کارگردانی کلوئی ژائو، تجربه‌ای شاعرانه، اندوه‌بار و جسورانه از مواجهه با فقدان است؛ فیلمی که نه در پی بازسازی زندگی ویلیام شکسپیر به‌عنوان یک اسطوره ادبی، بلکه در تلاش برای نزدیک شدن به او به‌عنوان انسانی زخمی، همسری سوگوار و پدری داغ‌دیده است. این اثر که محصول مشترک انگلستان و آمریکا در سال ۲۰۲۵ است، با الهام از رمان تحسین‌شده مگی اوفارل و پژوهش‌های ادبی استیون گرینبلت، افسانه‌ای عاشقانه و خیال‌پردازانه درباره خاستگاه نمایشنامه «هملت» می‌سازد؛ افسانه‌ای که بیش از آن‌که پاسخ بدهد، پرسش‌ها را عمیق‌تر می‌کند.

خلاصه داستان فیلم همنت

داستان «همنت» به واپسین سال‌های قرن شانزدهم بازمی‌گردد؛ زمانی که ویلیام شکسپیر و همسرش اگنس (آن هتوی)، در شهر استراتفورد، زندگی ساده، اما پرتنشی دارند. فیلم از دل زندگی خانوادگی آنها، مرگ پسر ۱۱ ساله‌شان همنت بر اثر طاعون را به‌عنوان نقطه‌ای ویرانگر روایت می‌کند؛ رخدادی که بنیان روحی این خانواده را از هم می‌پاشد.

بیشتر بخوانید: نقد و بررسی فیلم رویاهای قطار | چشم‌اندازی مالیکی از عشق، غم و طبیعت

در حالی که ویلیام برای دنبال کردن رؤیای نویسندگی و تئاتر به لندن رفته، اگنس در خانه با بیماری، اضطراب و در نهایت مرگ فرزندش تنها می‌ماند. فیلم بیش از آن‌که بر خود واقعه مرگ تمرکز کند، بر پیامد‌های آن مکث می‌کند؛ بر سوگی که همه‌چیز را در خود فرو می‌برد. اگنس باید میان اندوهی فلج‌کننده و مسئولیت مراقبت از دیگر فرزندانش، راهی برای ادامه زندگی پیدا کند.

در این روایت، مرگ همنت صرفاً یک اتفاق تلخ خانوادگی نیست، بلکه به جرقه‌ای بدل می‌شود که به شکلی نمادین، تولد یکی از بزرگ‌ترین تراژدی‌های تاریخ ادبیات، یعنی «هملت»، را ممکن می‌سازد. فیلم با نگاهی تأملی و شاعرانه، این ایده را پیش می‌کشد که شکسپیر اندوه شخصی‌اش را به زبان هنر ترجمه کرده و فقدان فرزند، در تار و پود آثارش تنیده شده است.

عوامل و بازیگران فیلم همنت

کلوئی ژائو که پیش‌تر با فیلم‌هایی، چون «سرزمین خانه‌به‌دوش‌ها» نگاه انسانی و مینیمالیستی‌اش را تثبیت کرده بود، در «همنت» نیز همان ریتم آرام، توجه به طبیعت و تمرکز بر احساسات خام را حفظ می‌کند. فیلمنامه که با همکاری مگی اوفارل نوشته شده، آگاهانه میان تاریخ، خیال و تفسیر ادبی حرکت می‌کند و ادعای قطعیت ندارد.

جسی باکلی در نقش اگنس، قلب تپنده فیلم است. بازی او ترکیبی از سکوت، نگاه و حرکات ظریف است که اندوهی عمیق و درونی را منتقل می‌کند. اگنس در این فیلم زنی است پیوندخورده با طبیعت، شهود و نوعی معنویت خام که او را در برابر رنج، هم شکننده و هم مقاوم نشان می‌دهد.

پاول مسکل در نقش ویلیام شکسپیر، تصویری متفاوت از این چهره تاریخی ارائه می‌دهد؛ مردی خشمگین، جاه‌طلب و در عین حال ناتوان از مواجهه مستقیم با سوگ. رابطه میان این دو، رابطه‌ای پر از فاصله، سوءتفاهم و عشق خاموش است. بازیگران مکمل، از جمله امیلی واتسون در نقش مادر ویلیام، به فضای سرد و سنگین فیلم عمق بیشتری می‌بخشند. فیلم‌برداری لوکاش ژال با قاب‌های شفاف و نورپردازی طبیعی، و موسیقی مکس ریختر با حال‌وهوای سوگ‌بارش، نقش مهمی در شکل‌گیری جهان احساسی فیلم دارند.

نگاهی کلی به فیلم همنت

«همنت» فیلمی نیست که بخواهد تماشاگر را با روایت پرحادثه یا پاسخ‌های روشن راضی کند. این اثر عامدانه کند، تأملی و گاه حتی دشوار است. ایده پیوند دادن مرگ همنت با تولد «هملت» می‌تواند برای برخی ساده‌انگارانه یا بیش از حد حدسی به نظر برسد، اما قدرت فیلم دقیقاً در همین جسارت نهفته است. ژائو و اوفارل به‌جای حل معما، آن را شاعرانه‌تر و انسانی‌تر می‌کنند.

فیلم شکسپیر را از جایگاه نابغه دست‌نیافتنی پایین می‌کشد و به انسانی بدل می‌کند که با فقدان، بی‌معنایی و ناتوانی در ادامه دادن دست‌وپنجه نرم می‌کند. در این خوانش، این پدر است که به شبحی سرگردان تبدیل می‌شود و کودکِ ازدست‌رفته، به نوعی زندگی ادامه می‌دهد؛ نه در جهان مادی، بلکه در کلمات و تراژدی‌ها.